Jaki antybiotyk na zapalenie pęcherza moczowego?

Jak przebiegają infekcje dróg moczowych?

Zakażenia układu moczowego (w tym zapalenie pęcherza moczowego) dotyczą głównie kobiet.
Wynika to z różnic anatomicznych w budowie układu moczowego między kobietą a mężczyzną (krótsza cewka moczowa u kobiet sprzyja częstszym zakażeniom dróg moczowych).

W zależności od płci i czynników ryzyka możemy wyróżnić następujące postacie zakażeń dróg moczowych:

• bakteriomocz bezobjawowy - obecność bakterii w moczu (miano powyżej 10^5/ml moczu) bez objawów klinicznych. Leczenie wymagane wyłącznie w następujących przypadkach: kobieta w ciąży, mężczyzna z planowaną przezcewkową resekcją gruczołu krokowego, osoby przed zabiegami urologicznymi;

• niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego - występuje u kobiet z prawidłowo zbudowanym i funkcjonującym układem moczowo-płciowym oraz bez zaburzeń mechanizmów obronnych. Najczęściej wywoływane przez bakterie Escherichia coli oraz Staphylococcus saprophyticus;

• nawracające zapalenie pęcherza moczowego u kobiet - występowanie przynajmniej 2 epizodów zapalenia pęcherza moczowego w ciągu 6 miesięcy lub przynajmniej 3 w ciągu roku. Wywoływane również najczęściej przez bakterie Escherichia coli oraz Staphylococcus saprophyticus;

• niepowikłane ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek - zwykle następstwo zapalenia pęcherza moczowego. Charakterystyczna jest gorączka, a także ból lędźwi i nudności. Najczęściej spowodowane przez Escherichia coli;

• powikłane zakażenie układu moczowego - infekcja dróg moczowych występująca u mężczyzn, chorych na cukrzycę, kobiet w ciąży, osób z kamicą moczową, a także z nieprawidłowościami anatomicznymi nerek i dróg moczowych bądź przeszkodą w odpływie moczu. Wywoływane przez typowe bakterie tj. Escherichia coli czy Staphylococcus saprophyticus, a także rzadziej występujące, tj. Enterobacter spp, Proteus spp, Enterococcus spp, Pseudomonas spp.

Zobacz także: Grypa żołądkowa - objawy. Jak długo chory zaraża?

Objawy zapalenia pęcherza moczowego

Do jednego z najważniejszych objawów zapalenia pęcherza moczowego należy dyzuria, czyli trudności w opróżnieniu pęcherza moczowego i dyskomfort związany z oddawaniem moczu. Oprócz tego pacjenci skarżą się na częstomocz (częstsze chodzenie do toalety), ból w okolicy nadłonowej (dolna okolica brzucha), pieczenie podczas oddawania moczu (może być związane z jednoczesnym zapaleniem cewki moczowej). Ponadto u części chorych spotykany jest krwiomocz (obecność krwi w moczu).

Zobacz także: Jak przyspieszyć okres? Tabletki i domowe sposoby

Jakie leki stosujemy w leczeniu zapalenia pęcherza moczowego?

Łagodniejszy przebieg infekcji dróg moczowych nie musi wymagać zastosowania antybiotyku. Wtedy mogą w zupełności wystarczyć dostępne bez recepty leki przeciwbólowe i przeciwzapalne zawierające np. ibuprofen, leki rozkurczowe np. drotaweryna czy suplementy diety posiadające w składzie żurawinę lub mannozę, wspomagające w leczeniu infekcji dróg moczowych. Taka forma terapii, choć często wybierana przez pacjentów na początku infekcji, nie jest zalecana jako właściwe leczenie.

W przypadku zapalenia pęcherza moczowego objawy często są na tyle dokuczliwe, że dostępne bez recepty środki okazują się niewystarczające. W takiej sytuacji konieczna jest konsultacja lekarska, która pozwoli na dobranie odpowiedniego antybiotyku.

W zakażeniach nawracających, szczególnie dotyczących pęcherza moczowego u kobiet, stosowane są takie same preparaty jak w (sporadycznym) niepowikłanym zapaleniu pęcherza.

Jeżeli natomiast doszłoby do powikłanego zakażenia układu moczowego lekami z wyboru są preparaty zawierające fluorochinolony, np. ciprofloksacynę.

Czy istnieje antybiotyk na zapalenie pęcherza bez recepty?

Furazydyna

Furazydyna należy do grupy chemioterapeutyków o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Preparaty zawierające furazydynę w większości przypadków dostępne są bez recepty w dawkach 50 lub 100 mg. W aptekach znajdziemy je pod takimi nazwami jak uroFuraginum, neoFuragina, Furaginum Hasco czy Furagina FORTE APTEO MED.

Furazydyna jest powszechnie stosowana w leczeniu niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych, jak również w zakażeniach nawracających układu moczowego u kobiet. Leczenie trwa zwykle 7-8 dni i może zostać powtórzone po 10-15 dniach.

Jaki antybiotyk na zapalenie pęcherza?

Sulfametoksazol i Trimetoprim

To jedna z najczęściej stosowanych i skutecznych kombinacji leków w terapii zakażeń dróg moczowych. Choć trimetoprim i sulfametoksazol to dwie odrębne substancje czynne, są one dostępne w postaci preparatów złożonych – najpopularniejszym z nich jest Biseptol. Lek występuje w różnych dawkach, np. 100/20 mg, 400/80 mg lub 800/160 mg.

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń układu moczowego wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii, takich jak E. coli, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Proteus spp. czy Morganella spp. Typowe dawkowanie wynosi 160/800 mg dwa razy dziennie przez 3 dni.

Fluorochinolony

Antybiotyki te są wprawdzie wymieniane jako pierwszy rzut w leczeniu zakażeń układu moczowego, jednak z uwagi na coraz częściej zgłaszane przypadki oporności bakterii i poważnych działań niepożądanych (uszkodzenia ścięgien), powinny być używane wyłącznie w leczeniu powikłanych zakażeń lub przypadkach opornych na leczenie innymi lekami przeciwbakteryjnymi.

Najpopularniejszym przedstawicielem tej grupy antybiotyków jest ciprofloksacyna (Cipronex).

W leczeniu zakażeń dróg moczowych stosuje się dawki od 250 do 750 mg, zależnie od indywidualnych zaleceń lekarza, zazwyczaj co 12 godzin przez okres od 3 do 14 dni.

Amoksycylina z kwasem klawulanowym

Lek drugiego wyboru na niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego. Dostępne na rynku preparaty to m.in. Amoksiklav i Augmentin. Czas trwania leczenia oraz dawka zależy od odpowiedzi pacjenta na leczenie i dobierane są indywidualnie przez lekarza. Nie są jednak zalecane jako leki I rzutu w zakażeniach układu moczowego.

Cefaklor

Antybiotyk drugiego rzutu na zapalenie pęcherza moczowego, należący do grupy cefalosporyn II generacji. Na rynku dostępny jest preparat Ceclor w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej lub Ceclor MR, w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Dawka zalecana to 20 mg/kg masy ciała na dobę w 3 dawkach podzielonych (granulat) lub 375-500 mg 1-2 razy na dobę (tabletki).

Amoksycylina

Na rynku dostępna jako preparat Amotaks. Należąca do grupy penicylin i stosowana zarówno w leczeniu zapalenia pęcherza moczowego, jak i w bezobjawowym bakteriomoczu u kobiet w ciąży. U dorosłych i dzieci powyżej 40 kg masy ciała zaleca się podawanie 0,25-0,5 g co 8 godzin lub 0,75-1 g co 12 godzin (w ciężej przebiegających zakażeniach co 8 godzin). Podobne dawki zalecane są na bezobjawowy bakteriomocz w trakcie ciąży.

Czy jest dostępny antybiotyk na zapalenie pęcherza w saszetce?

Dostępnymi na rynku preparatami w postaci saszetek (z granulatem do sporządzania roztworu doustnego) są opisany wcześniej Ceclor, a także Symural i Monural, które zawierają fosfomycynę.

Czy jest dostępny jednodniowy antybiotyk na zapalenie pęcherza?

Jednodniowym antybiotykiem przeznaczonym do stosowania u kobiet z ostrym niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego, ale też w zapobieganiu zakażeniom dróg moczowych związanych z zabiegami chirurgicznymi i przezcewkowymi zabiegami diagnostycznymi jest fosfomycyna.

Fosfomycyna występuje w aptekach jako preparat Symural i Monural w postaci saszetek. Leczenie polega na przyjęciu jednorazowo dawki 3 g (1 saszetka) w ostrym zapaleniu pęcherza u kobiet i dziewcząt powyżej 12. roku życia, a w przypadku zabiegów - 1 saszetki 3 godziny przed zabiegiem
i 24 godziny po zabiegu.

Zobacz także: E-recepta za darmo na NFZ - jak uzyskać?

Na co trzeba uważać przy stosowaniu antybiotyków?

Antybiotyki jak każde inne leki mogą powodować działania niepożądane. Należy tutaj wymienić przede wszystkim dolegliwości żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności) czy zmiany w mikroflorze jelitowej. Ponadto u niektórych pacjentów mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, tj. obrzęk naczynioruchowy (dotyczący ust, gardła i języka, co utrudnia oddychanie), a także groźny dla życia wstrząs anafilaktyczny.

Należy pamiętać, aby przechowywać antybiotyki zgodnie z instrukcjami w ulotce. Niewłaściwe przechowywanie może wpływać na skuteczność antybiotyku.

Jeżeli wystąpią jakiekolwiek niepożądane objawy podczas stosowania leku, np. bóle stawów, biegunka czy reakcje skórne, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zobacz także: Jak zatrzymać biegunkę? Skuteczne metody i domowe sposoby na ulgę

Jak zapobiegać zapaleniu pęcherza moczowego?

Zapalenie pęcherza moczowego można skutecznie ograniczyć poprzez przestrzeganie kilku podstawowych zasad:

1. Odpowiednia higiena osobista:

   • Regularne mycie okolic intymnych delikatnymi środkami, które nie naruszają naturalnego pH.

   • Unikanie agresywnych kosmetyków do higieny intymnej.

   • Po skorzystaniu z toalety należy wycierać się od przodu do tyłu, aby uniknąć przenoszenia bakterii z okolic odbytu do cewki moczowej.

2. Zwiększone spożycie płynów:

   • Picie co najmniej 1,5-2 litrów wody dziennie pomaga wypłukać bakterie z dróg moczowych.

3. Regularne oddawanie moczu:

   • Unikanie długiego wstrzymywania moczu, co sprzyja namnażaniu bakterii w pęcherzu.

4. Dieta wspomagająca zdrowie dróg moczowych:

   • Spożywanie produktów bogatych w witaminę C, która zakwasza mocz i działa przeciwbakteryjnie.

   • Żurawina oraz suplementy zawierające jej ekstrakt mogą ograniczać przyczepianie się bakterii do błony śluzowej pęcherza moczowego. Choć ich stosowanie może w pewnym stopniu zmniejszać ryzyko zakażeń układu moczowego, aktualne badania nie dostarczają wystarczających dowodów, by polecać je jako standardową metodę profilaktyczną.

5. Unikanie przechłodzenia:

   • Należy unikać siadania na zimnych powierzchniach oraz noszenia mokrej odzieży (np. po kąpieli).

6. Stosowanie odpowiedniej bielizny:

   • Wybieranie bielizny z naturalnych materiałów, takich jak bawełna, która pozwala skórze oddychać.

7. Profilaktyka u kobiet:

   • Oddawanie moczu przed i po stosunku płciowym, co zmniejsza ryzyko przeniesienia bakterii do dróg moczowych.

   • Stosowanie lubrykantów podczas stosunku w przypadku suchości pochwy.

8. Regularne badania kontrolne:

• W przypadku nawracających infekcji warto skonsultować się z lekarzem, który może zalecić badania dodatkowe lub profilaktyczną antybiotykoterapię.

Bibliografia